Twój luksomierz albo telefon pokazuje luksy — roślinę obchodzi PPFD. Wybierz rodzaj lampy i odczytaj wartość od razu. Za darmo i bez rejestracji.
Współczynnik przeliczenia zależy od spektrum — dlatego rodzaj lampy jest tu decydującym polem. Ten sam odczyt w luksach oznacza pod HPS inną liczbę fotonów niż pod LED.
Wartość przybliżona — porządny miernik kwantowy (PAR) pozostaje dokładniejszy.
| Rodzaj lampy | Podziel luksy przez |
|---|---|
| LED Full Spectrum | ÷ 67 |
| HPS | ÷ 82 |
| CMH / LEC | ÷ 62 |
| CFL | ÷ 75 |
| T5 | ÷ 72 |
Te kalkulatory podają wartości orientacyjne do twojej własnej oceny. Nie zastępują pomiaru na miejscu ani porady eksperta — wszystkie dane bez gwarancji.
Luks mierzy jasność tak, jak widzi ją ludzkie oko. Nasze oczy są najbardziej czułe na zieleń, a czerwień i niebieski prawie rejestrują — tymczasem właśnie z tymi dwoma pasmami roślina robi najwięcej. Luksomierz waży więc światło źle w chwili, gdy chcesz wiedzieć, co naprawdę dociera do rośliny.
PPFD (gęstość strumienia fotonów fotosyntetycznych) liczy zamiast tego cząstki światła, które w każdej sekundzie padają na metr kwadratowy — i tylko te z zakresu użytecznego dla fotosyntezy, od 400 do 700 nanometrów. Podaje się je w µmol/m²/s. W tej jednostce mówią producenci lamp i plany oświetlenia.
Nie ma uniwersalnego współczynnika przeliczenia luksów na PPFD — zależy on od tego, jak światło rozkłada się na długości fal. Lampa sodowa świeci mocno w żółto-pomarańczowym zakresie, na który oko jest czułe: daje dużo luksów na foton, więc współczynnik jest wysoki. LED pełnego spektrum rozkłada światło szerzej i przy tym samym odczycie dostarcza więcej użytecznych fotonów.
Dlatego tabela podaje osobną wartość dla każdego rodzaju lampy. Wybierz zły, a możesz pomylić się o dwadzieścia procent — to różnica między przyzwoitym oświetleniem a za słabym.
Współczynniki to przybliżenia dla typowych lamp i w obrębie jednego rodzaju wyraźnie się rozrzucają. Dla LED pełnego spektrum podaje się, zależnie od modelu, wartości od mniej więcej ÷54 do ÷69; użyte tu 67 leży po ostrożnej stronie. „CMH” też nie jest jednym produktem: wersja agro 3100 K wypada około ÷59, lampa 4200 K około ÷65. Użyte tu 62 leży pośrodku.
W praktyce oznacza to: dane producenta wygrywają z każdą regułą kciuka. Wielu producentów publikuje mapy PPFD albo krzywe spektralne swoich modeli — jeśli je masz, użyj ich zamiast wartości z tabeli. Ten kalkulator jest dla wszystkich, którzy ich nie mają.
Luksomierz jest tani i mierzy jasność dla ludzkiego oka. Z właściwym współczynnikiem daje użyteczne oszacowanie — wystarczające, by ustawić wysokość lampy i sprawdzić, gdzie światło słabnie na brzegach.
Miernik PAR (kwantowy) mierzy fotony bezpośrednio i nie potrzebuje żadnego współczynnika. Kosztuje kilka razy więcej, ale to jedyna metoda, która działa niezależnie od spektrum. Jeśli chcesz porównywać lampy różnych typów, trudno się bez niego obejść — dokładnie tam zawodzi każdy współczynnik.
Słowo o CO₂: wyższe PPFD opłaca się tylko wtedy, gdy roślina dostaje też dość dwutlenku węgla. Bez dozowania sufit leży zwykle około 900 µmol/m²/s — powyżej więcej światła nie podnosi już plonu, tylko rachunek za prąd.
Mierz na wysokości wierzchołków roślin, nie na podłodze i nie tuż przy lampie. Trzymaj czujnik poziomo, stroną pomiarową w górę do światła — przechylony będzie stale pokazywał za mało.
Zmierz kilka punktów: na środku pod lampą i w rogach powierzchni. Spadek światła na brzegach jest u większości lamp spory, a jeden odczyt ze środka sugeruje równomierność, której nie ma. I odsuń się — twój własny cień zafałszuje pomiar.
Aplikacje w telefonie jako luksomierz są lepsze niż nic, ale nieprecyzyjne: czujniki nie są skalibrowane, a odczyty wyraźnie różnią się między urządzeniami. Dobre do ogólnego obrazu, nie do dokładnego strojenia.
Gdy masz już PPFD, następnym krokiem jest suma dzienna: dopiero razem z długością dnia świetlnego mówi, ile światła roślina naprawdę dostaje. To liczy kalkulator PPFD → DLI — i przy każdej wartości orientacyjnej podaje liczbę godzin, z której ona wynika.
Odczyt w luksach dzieli się przez współczynnik zależny od rodzaju lampy: około 67 dla LED pełnego spektrum, 82 dla HPS, 62 dla CMH/LEC, 75 dla CFL i 72 dla T5. Przykład: 40 000 luksów pod LED to około 597 µmol/m²/s.
Bo luksy ważą jasność według czułości ludzkiego oka, a PPFD liczy fotony w zakresie 400–700 nm. Jak te dwie wielkości się do siebie mają, zależy od spektrum lampy — a HPS ma zupełnie inne niż LED. Nawet w obrębie jednego rodzaju wartości się rozrzucają: LED pełnego spektrum leżą, zależnie od modelu, mniej więcej między ÷54 a ÷69.
W praktyce wystarczająco dokładne, by ocenić wysokość lampy i pokrycie powierzchni — ale to wciąż oszacowanie. Jeśli masz dane spektralne albo mapę PPFD swojej lampy, użyj ich. Jeśli chcesz bezpośrednio porównać różne rodzaje lamp, potrzebujesz miernika PAR; żaden współczynnik cię tam nie doprowadzi.
Orientacyjnie: siewki i sadzonki około 200–400 µmol/m²/s, wegetacja około 400–600, kwitnienie około 600–900. Wyższe wartości opłacają się zwykle tylko z dodatkowym CO₂. Równomierne pokrycie całej powierzchni jest ważniejsze niż szczytowy odczyt na środku.
W zasadzie tak, ale tylko orientacyjnie. Czujniki światła w smartfonach nie są skalibrowane, a odczyty wyraźnie różnią się między urządzeniami. Do dokładnego ustawiania wysokości lampy lepszy jest luksomierz albo czujnik kwantowy.
PPFD to migawka — ile światła dociera w tej chwili. DLI (dzienna suma światła) sumuje to przez cały dzień świetlny i podaje się je w mol/m²/d. Dla rośliny liczy się w końcu suma dzienna, a nie chwilowa wartość. Przeliczysz oba kierunki w kalkulatorze PPFD → DLI.
Tak. Ten kalkulator używa tych samych współczynników co przelicznik lux → PPFD w aplikacji CRIS. Tam leży tuż obok dziennika uprawy, więc zmierzone wartości trafiają od razu do właściwego wpisu.
Lux → PPFD, VPD, DLI, pH, EC i więcej — w aplikacji CRIS, tuż obok dziennika uprawy, całkowicie offline i bez konta.