Κεφάλαιο 3 από 6
Τώρα το φυτό μεγαλώνει πιο γρήγορα απ’ ό,τι θα μεγαλώσει ποτέ ξανά — και ό,τι αλλάξετε στο σχήμα του αυτό το διάστημα καθορίζει πόσους ανθούς θα μπορεί να σηκώσει αργότερα. Όταν περάσει σε ανθοφορία, η δομή έχει ήδη κλειδώσει.
Τα φύλλα αποκτούν δάχτυλα — πρώτα τρία, μετά πέντε, αργότερα επτά — και το φυτό βγάζει νέο βλαστάρι σε κάθε μασχάλη. Δεν μεγαλώνει πια μόνο προς τα πάνω, αλλά και προς τα πλάγια.
Είναι επίσης η στιγμή από την οποία αντέχει αισθητά περισσότερα: περισσότερο φως, περισσότερο νερό, περισσότερα θρεπτικά. Η συγκράτηση που κάνει καλό σε ένα φυτάριο φρενάρει ένα φυτό σε αυτή τη φάση.
Οι ρίζες καθορίζουν πόσο θα μεγαλώσει το φυτό, και μια γλάστρα που μικραίνει το περιορίζει. Αντίστροφα, μια πολύ μεγάλη γλάστρα στην αρχή δεν είναι επίσης πλεονέκτημα, επειδή το βρεγμένο χώμα που δεν φτάνει καμία ρίζα στεγνώνει πολύ αργά.
Γι’ αυτό η μεταφύτευση γίνεται σε στάδια, συνήθως μία ή δύο φορές σε αυτή τη φάση. Τη στιγμή τη διαβάζετε στο φυτό: αν πίνει αισθητά πιο γρήγορα από πριν από μια εβδομάδα, το υπόστρωμα είναι γεμάτο ρίζες.
Μετά τη μεταφύτευση, μην αλλάξετε τίποτα για μία με δύο μέρες. Ούτε λίπασμα, ούτε κλάδεμα. Το φυτό συνήθως απορροφά τη μετακίνηση χωρίς σημάδια, αλλά έχει ήδη αρκετά να κάνει.
Αυτή είναι η πραγματική απόφαση της φάσης, και δεν έχει απάντηση που ισχύει για όλους: εξαρτάται από το ύψος που διαθέτετε. Ως κανόνας, ένα φυτό διπλασιάζει ή τριπλασιάζει το ύψος του αφού περάσει σε ανθοφορία. Αν αλλάξετε στο ένα μέτρο, σχεδιάστε για δύο ή τρία.
Μετρήστε ανάποδα από το ύψος της σκηνής σας, αφαιρώντας το φως και την απόσταση κάτω από αυτό. Ό,τι μείνει, διαιρεμένο με το τρία, είναι περίπου το ύψος στο οποίο θα έπρεπε να αλλάξετε.
Το δεύτερο μέγεθος είναι ο χρόνος: τέσσερις εβδομάδες βλαστικής φάσης δίνουν άλλο φυτό από δύο. Αν σχεδιάζετε την ημερομηνία συγκομιδής, κάθε επιπλέον εβδομάδα ανάπτυξης τη μετακινεί ακριβώς αυτή την εβδομάδα.
Με αυτόματες ποικιλίες η απόφαση δεν υπάρχει: αλλάζουν μόνες τους, ανεξάρτητα από τη φωτοπερίοδο. Εκεί ταιριάζει πιο προσεκτική καθοδήγηση, επειδή το φυτό δεν έχει χρόνο να συνέλθει.
Ένα φυτό χωρίς παρέμβαση σχηματίζει μια κυρίαρχη κορυφή και από κάτω μικρότερα κλαδιά. Κάτω από ένα φως αυτό δεν βολεύει: η κορυφή παίρνει πολύ φως και τα υπόλοιπα πολύ λίγο. Η καθοδήγηση το μοιράζει.
Το φυτό μεγαλώνει προς το φως, και η απόσταση που την περασμένη εβδομάδα ήταν σωστή αυτή την εβδομάδα δεν είναι πια. Είναι η κίνηση που επαναλαμβάνεται τακτικά σε αυτή τη φάση.
Πολύ κοντά το αναγνωρίζετε από φύλλα σε σχήμα κουταλιού γυρισμένα προς τα πάνω και ξεθωριασμένες κορυφές ακριβώς κάτω από το φως· πολύ μακριά, από τεντωμένα διαστήματα ανάμεσα στους ορόφους των φύλλων.
Πόσο φως φτάνει πραγματικά κάτω το μετρά ένα λουξόμετρο, αφού μετατραπεί — η τιμή πέφτει με το τετράγωνο της απόστασης, οπότε η μισή απόσταση δεν είναι διπλάσιο φως, αλλά τετραπλάσιο.
Ενεργοποιείται με τις ώρες φωτός: από τις μεγάλες μέρες της βλαστικής φάσης σε δώδεκα ώρες φως και δώδεκα σκοτάδι. Η σκοτεινή φάση πρέπει να είναι αδιάκοπη — ένα σύντομο φως στη μέση μπορεί να διαταράξει την αλλαγή.
Η αλλαγή δεν φαίνεται αμέσως. Το φυτό συνεχίζει πρώτα να τεντώνεται, συχνά μία με δύο εβδομάδες· μόνο μετά εμφανίζονται οι πρώτες λευκές τρίχες στα βλαστάρια. Αυτό το τέντωμα είναι ακριβώς ο λόγος του κανόνα παραπάνω.
Από την αλλαγή αλλάζουν και οι τιμές-στόχοι: λιγότερη υγρασία, άλλες αναλογίες θρεπτικών. Αυτό είναι το θέμα του επόμενου κεφαλαίου.
Τέσσερα πράγματα: κάθε μεταφύτευση με το μέγεθος της γλάστρας, κάθε παρέμβαση καθοδήγησης, το ύψος στην αλλαγή σε 12/12 και τη μέρα της αλλαγής.
Το ύψος στην αλλαγή είναι η πιο πολύτιμη καταγραφή όλου του κύκλου. Την επόμενη φορά ξέρετε αν αλλάξατε πολύ νωρίς ή πολύ αργά — και σε αυτό το στοιχείο αποτυγχάνουν οι περισσότερες σκηνές, όχι στο φως ούτε στο λίπασμα.
Όσο την αφήσετε να διαρκέσει: στις φωτοπεριοδικές ποικιλίες αποφασίζει ο κύκλος του φωτός, όχι το φυτό. Το συνηθισμένο είναι τρεις έως οκτώ εβδομάδες. Πώς επηρεάζει αυτό την ημερομηνία συγκομιδής το δείχνει ο υπολογιστής ημερομηνίας συγκομιδής.
Ναι. Και τα δύο ονόματα περιγράφουν το διάστημα ανάμεσα στο φυτάριο και την ανθοφορία, όπου το φυτό φτιάχνει μόνο φύλλα και κλαδιά. Στους πίνακες των υπολογιστών μας η φάση λέγεται σύντομα «Ανάπτυξη».
Όταν το φυτό έχει φτάσει περίπου στο ένα τρίτο έως το μισό του αναμενόμενου τελικού ύψους: μετά διπλασιάζεται ή τριπλασιάζεται ακόμη. Ο παράγοντας που αποφασίζει είναι το αξιοποιήσιμο ύψος κάτω από το φως, όχι η ηλικία του φυτού.
Το χαμηλό δέσιμο είναι πιο ήπιο και δεν κοστίζει ανάπτυξη· το topping επιδρά πιο δυνατά στη δομή. Πολλοί συνδυάζουν και τα δύο. Στις αυτόματες, καλύτερα μόνο χαμηλό δέσιμο: δεν έχουν χρόνο να συνέλθουν από ένα κόψιμο.
Συνήθως μία ή δύο. Το σήμα δεν είναι το ημερολόγιο, αλλά η κατανάλωση νερού: αν το φυτό πίνει αισθητά πιο γρήγορα από πριν, η γλάστρα είναι γεμάτη ρίζες.
Αισθητά περισσότερο από ένα φυτάριο, αλλά ακόμη όχι όσο στην ανθοφορία. Το επιθυμητό εύρος ανά φάση — και τι δίνει πραγματικά η απόσταση του φωτός σας — βρίσκεται στη σελίδα PPFD και DLI.
Σχεδόν πάντα λόγω λίγου φωτός: το φυτό τεντώνεται προς το φως. Λιγότερο συχνά, λόγω πολλής ζέστης. Αν μειώσετε την απόσταση, προσέξτε μετά τις ξεθωριασμένες κορυφές — αυτό θα ήταν το άλλο άκρο.
Με μέτρο. Τα μεγάλα φύλλα που κρύβουν εντελώς ένα βλαστάρι μπορούν να φύγουν. Όποιος ξεφυλλίζει μαζικά αφαιρεί από το φυτό την επιφάνεια με την οποία στηρίζει την ανάπτυξή του: η ζημιά είναι μεγαλύτερη από το φως που κερδίζεται.
Όχι. Αρχίζουν να ανθίζουν ανεξάρτητα από τον κύκλο του φωτός, συνήθως σε δύο έως τέσσερις εβδομάδες. Γι’ αυτό η φωτοπερίοδος μένει ίδια σε όλο τον κύκλο — και ό,τι γίνει στη δομή πρέπει να γίνει νωρίς και προσεκτικά.
Από κάποιες λευκές τρίχες στις μασχάλες των φύλλων: τους πρώτους στύλους. Εμφανίζονται μία με δύο εβδομάδες μετά την αλλαγή. Ως τότε το φυτό συνεχίζει να τεντώνεται, πράγμα φυσιολογικό που πρέπει να έχει προβλεφθεί.