Stroom, voeding, substraat, zaden en de apparatuur zelf — zie wat een gram je werkelijk kost. Gratis, zonder account en in je eigen valuta.
Wat deze kweek gekost heeft
De apparatuur, verdeeld over meerdere kweken
Wat het opgeleverd heeft
Wat telt is het droge gewicht, niet wat er vers van de plant komt — daar zit een factor vier tot vijf tussen. De stroomkosten van een kweek geeft de stroomkosten-calculator. Onder „apparatuur" valt alles wat meer dan één kweek meegaat: kweektent, lamp, afzuiging, potten en meters.
per gram, met de apparatuur meegerekend
| Opstelling | Oogst | Totaal | Per gram |
|---|---|---|---|
| Klein (100 W) | 90 g | € 146,16 | € 1,62 |
| Midden (240 W) | 216 g | € 273,55 | € 1,27 |
| Groot (480 W) | 432 g | € 494,30 | € 1,14 |
Gerekend met 0,9 gram per watt, de stroomprijs die in de stroomkosten-calculator staat voorgeprogrammeerd en apparatuur die tien kweken meegaat. Hoe groter de tent, hoe goedkoper de gram — apparatuur en basisverbruik verdelen zich over meer oogst. Met je eigen cijfers wordt de calculator hierboven nauwkeuriger.
Deze rekenmachines geven je richtwaarden om zelf mee te werken. Ze vervangen geen meting ter plaatse en geen deskundig advies — alle gegevens zonder garantie.
De meeste berekeningen stoppen bij de stroom. Dat is de grootste terugkerende post, maar het is maar de helft van het totaal. Volledig zijn het er zes: stroom, voeding, substraat of aarde, zaden of stekken, verbruiksartikelen en het deel van de apparatuur dat op deze kweek drukt.
Bij elkaar opgeteld geven ze wat één kweek gekost heeft. Gedeeld door de droge oogst geven ze het cijfer waar het echt om gaat: de prijs per gram. Alleen dat cijfer laat zich eerlijk vergelijken tussen twee kweken — een totaalbedrag zegt op zichzelf niets zolang de oogst ernaast ontbreekt.
Een middelgrote kweektent met een lamp van 240 watt komt over 90 dagen op ongeveer € 124 aan stroom, plus zo'n € 100 aan voeding, substraat, zaden en kleingoed, plus € 50 aan afschrijving voor deze kweek. Dat is € 274 per kweek. Bij 216 gram droog komt dat neer op € 1,27 per gram.
Hier lopen de berekeningen uiteen, en wel in twee richtingen. De ene helft zet kweektent, lamp en afzuiging volledig op de eerste kweek — dan kost die eerste gram € 3,35 en lijkt kweken duur. De andere helft laat de apparatuur helemaal weg, en dan lijkt het goedkoper dan het is.
Allebei fout, en de oplossing is dezelfde die elk bedrijf op zijn machines toepast: afschrijven. De aanschafprijs wordt gedeeld door het aantal kweken dat hij naar verwachting meegaat. Apparatuur van € 500 die tien kweken doorstaat, kost één kweek dus € 50 — geen 500 en geen nul.
Hoeveel kweken je aanhoudt, is een eerlijke schatting en geen wetenschap. Tien kweken zijn bij twee tot drie oogsten per jaar ongeveer vier jaar: aan de voorzichtige kant voor een tent en een ventilator, optimistisch voor een goedkope led. Weet je het niet, reken het dan één keer met vijf en één keer met vijftien door en kijk hoeveel het het resultaat verschuift. Meestal minder dan je denkt.
Alle aandacht gaat naar de kosten, terwijl de deler het resultaat net zo sterk bepaalt. En daar gaat het mis: vers gewicht in plaats van droog gewicht.
Daar zit een factor vier tot vijf tussen. Weeg je 1.000 gram vers geknipt materiaal en reken je daarmee, dan kom je op een vijfde van de werkelijke prijs per gram. Na het drogen blijft er meestal 200 tot 250 gram over. Hoeveel het bij jou wordt, rekent de opbrengst-calculator uit op basis van het natte gewicht.
Tweede punt over de deler: alleen wat je overhoudt telt mee. Blad dat bij het knippen afvalt en wat gaat schimmelen is geen oogst. Het cijfer dat in de calculator hoort, is wat er na drogen en knippen in de pot zit.
Over een hele kweek is stroom in vrijwel elke opstelling de grootste losse post, doorgaans de helft tot tweederde van de lopende kosten. In het voorbeeld hierboven is dat € 124 van de € 224.
Dat bedrag staat niet op je energierekening, het moet berekend worden: watt maal uren maal dagen maal prijs, en apart voor lamp en afzuiging, omdat de afzuiging dag en nacht draait. Daar is de stroomkosten-calculator voor — de uitkomst daarvan hoort in het eerste veld hierboven.
Eén waarschuwing die hier geld scheelt: het wattage op de doos van een led is zelden het echte. Een lamp die als „600 W" verkocht wordt, trekt vaak 100 tot 150 watt. Wie met het reclamecijfer rekent, blaast zijn stroomkosten op — en daarmee de prijs per gram.
Voeding wordt bijna altijd overschat. De flessen zien er duur uit maar gaan lang mee: een set van € 40 tot € 60 dekt doorgaans meerdere kweken, omdat de dosering in milliliters per liter gietwater loopt. Voor één kweek kom je meestal op € 20 tot € 40 uit.
Substraat is een verbruiksartikel en komt elke keer terug, ongeveer € 15 tot € 30 per kweek bij drie of vier planten. Wie op hydro kweekt, ruilt deze post in voor voedingsoplossing en medium — de orde van grootte blijft vergelijkbaar.
Zaden hebben de grootste spreiding van allemaal: van een paar euro tot ruim twintig per stuk. Stekken van een eigen moederplant kosten vrijwel niets behalve wat stroom en tijd — dat is de enige manier om deze post blijvend richting nul te brengen.
Onder overig valt al het kleine dat anders ongemerkt wegloopt: potten, schotels, net, pH-druppels en ijkvloeistof, vervangfilters, knipscharen. Los vallen ze niet op; samen zijn het € 10 tot € 30 per kweek.
De tabel hierboven laat iets zien dat eerst tegen het gevoel in gaat: hoe groter de opstelling, hoe goedkoper de gram. Klein komt op € 1,62, midden op € 1,27 en groot op € 1,14 — terwijl het totaal meer dan verdrievoudigt.
De reden zijn de posten die niet meegroeien met de maat. Een afzuiging trekt in een kleine tent bijna evenveel als in een grote. Een tent kost niet evenredig meer per vierkante meter. En een kweek duurt in beide gevallen even lang. Die vaste kosten verdelen zich over meer oogst — en precies dat drukt de prijs per gram.
Daaruit volgt niet dat groter altijd beter is. Het effect werkt alleen als de ruimte ook echt gevuld wordt. Een lamp van 480 watt boven twee planten verbruikt evenveel als boven zes en levert een fractie op — dan slaat de rekening om. De volle vloeroppervlakte benutten is de sterkste knop op de prijs per gram, en hij kost niets.
Vóór je eerste kweek is elke kostenberekening een schatting — je kent je opbrengsten nog niet en je eigen verbruik evenmin. De calculator hierboven beantwoordt de vraag vooraf, goed genoeg om een besluit op te nemen.
Eerlijk wordt het pas als er echte cijfers achter staan. En daarvoor moet iemand bijhouden: welke aankoop bij welke kweek hoorde, hoeveel stroom er in welke periode doorheen ging, wat er droog overbleef. Met de hand is dat bewerkelijk, en daarom doet bijna niemand het — het cijfer waar iedereen benieuwd naar is, is het cijfer dat niemand bijhoudt.
In de CRIS-app loopt het mee: aankopen komen bij de juiste kweek terecht, het voedingsschema rekent het verbruik mee, de tent schrijft naar tijd af en de oogst staat toch al in het dagboek. Aan het eind laat het kostenoverzicht je eigen prijs per gram zien — en de analyse laat zien of deze kweek goedkoper uitviel dan de vorige.
In een middelgrote tent met een lamp van 240 watt kom je op ongeveer € 1,27 per gram, met de apparatuur meegerekend. Een kleine tent zit eerder op € 1,62, een grote zakt naar € 1,14. Het verschil komt vooral uit de oogst en de stroomprijs, dus vul je eigen cijfers in de calculator hierboven in.
Ja, maar verdeeld. De hele aanschaf op de eerste kweek zetten maakt die eerste gram kunstmatig duur; hem weglaten maakt het cijfer mooier dan het is. Goed is hem delen door het aantal kweken dat hij meegaat: apparatuur van € 500 over tien kweken kost één kweek € 50.
Tien kweken is een bruikbaar uitgangspunt: bij twee tot drie oogsten per jaar is dat ongeveer vier jaar. Voor tent, potten en ventilator is dat ruim; voor een goedkope led is het optimistisch. Twijfel je, reken het dan door met vijf en met vijftien — het verschil in prijs per gram valt meestal kleiner uit dan verwacht.
Alleen met droog gewicht. Daar zit een factor vier tot vijf tussen: van 1.000 gram vers geknipt materiaal blijft doorgaans 200 tot 250 gram droog over. Vul je het natte gewicht in, dan krijg je een vijfde van de werkelijke prijs per gram.
De afzuiging, omdat hij dag en nacht draait en toch klein lijkt. De verbruiksartikelen — potten, net, pH-druppels, ijkvloeistof, vervangfilters — omdat ze in veel kleine bedragen binnenkomen. En de apparatuur, omdat je die tijdens de kweek niet voelt.
Omdat de hele aanschaf erin zit en er nog geen oogst naast staat. Zet je tent, lamp en afzuiging volledig op de eerste kweek, dan kom je al snel op € 3,35 per gram in plaats van € 1,27. Vanaf de tweede kweek blijven alleen de lopende kosten over: € 1,04 per gram in het voorbeeld hierboven.
De oogst, niet de kosten. De vloeroppervlakte onder de lamp vol benutten kost niets en werkt meteen: dezelfde lamp verbruikt evenveel met twee planten als met zes. Daarna komen een zuinigere lamp bij de volgende aanschaf, een geregelde in plaats van continu draaiende afzuiging, en stekken in plaats van gekochte zaden.
Ja, met dezelfde zes posten. Wat verschilt is waar de cijfers vandaan komen: in de app komen ze uit de vastgelegde aankopen, het voedingsschema, de afschrijving van de tent naar tijd en de oogst die je hebt ingevuld — in plaats van uit een schatting. De calculator hier beantwoordt de vraag vooraf; de app beantwoordt hem achteraf met je echte cijfers.
In de CRIS-app komen aankopen, stroom, voeding en het deel van de apparatuur vanzelf bij de juiste kweek terecht — aan het eind zie je wat een gram je werkelijk gekost heeft, en de analyse laat zien of de laatste kweek goedkoper uitviel dan de vorige. Offline en zonder account.