Hoofdstuk 6 van 6
Vier maanden werk worden in twee weken beslist. Het knippen zelf is zo gebeurd — wat daarna komt, maakt het verschil tussen een goed resultaat en een dat naar hooi ruikt.
Een geplande oogstdatum is een goede benadering, meer niet. Of er echt geknipt wordt, beslist de plant — en dat laat hij op twee plekken zien.
De stampers zijn het grove signaal: zolang de witte haartjes nog fris uit de toppen steken, is het te vroeg. Zijn de meeste opgekruld en oranje of bruin gekleurd, dan komt het moment dichterbij. ⚠ Dat alleen is niet genoeg — stampers verkleuren ook door aanraking of droge lucht.
De trichomen zijn het precieze signaal. Dat zijn de piepkleine harskopjes op de toppen en de blaadjes ertussen. Met een loep of zakmicroscoop zijn drie toestanden te onderscheiden: helder (te vroeg), melkachtig troebel (het gebruikelijke streefbereik) en amberkleurig (verder gevorderd).
De meesten knippen als het merendeel melkachtig is en er enkele amberkleurig worden. ⚠ Belangrijk is om op meerdere plekken te kijken — bovenin rijpt het sneller dan onderin, en de kleine blaadjes rijpen anders dan de toppen zelf.
In de laatste dagen is er alleen nog water — dat is het onderwerp van het vorige hoofdstuk.
Verder is het gebruikelijk om de plant een tot twee dagen voor het knippen donker te zetten en op de oogstdag geen water meer te geven. Allebei zijn ze onomstreden onschuldig; of ze iets opleveren, is dat niet. ⚠ Wie beide wil proberen, moet het noteren — anders heb je aan het eind twee veranderingen en geen inzicht.
Er zijn twee wegen. Hele plant: de hoofdstam wordt doorgeknipt en de plant in één stuk opgehangen. Die droogt langzamer en gelijkmatiger, omdat de stam vocht vasthoudt — het voordeel als de kamerlucht aan de droge kant is.
Losse takken: die nemen minder ruimte in, drogen sneller en zijn stuk voor stuk te beoordelen. De weg als je maar een kleine droogruimte hebt.
Er wordt geknipt met een schone, scherpe schaar. ⚠ Hars plakt meteen en maakt het blad bot — een doekje en wat alcohol ernaast schelen veel gedoe.
De grote bladeren gaan er sowieso af. De vraag is wanneer de kleine aan de beurt zijn die uit de toppen steken.
De rest is één enkele regel: het moet ongeveer tien tot veertien dagen duren. Alles wat in drie dagen klaar is, ruikt naar hooi — de stoffen die voor geur en smaak zorgen zijn vluchtig en gaan bij te warme of te droge lucht verloren.
Je hebt een donkere ruimte nodig met een gematigde temperatuur, gematigde luchtvochtigheid en lichte luchtbeweging. ⛔ Geen ventilator die direct op het materiaal blaast — die droogt de buitenkant terwijl het vanbinnen vochtig blijft.
⚠ Te vochtig is het andere gevaar: staat de lucht stil en is die te vochtig, dan ontstaat er schimmel precies op het moment dat alles gelukt leek.
De enige betrouwbare test is een dun takje: breekt het met een hoorbare knak, dan is het zover. Buigt het alleen, dan heeft het nog tijd nodig.
De toppen voelen dan aan de buitenkant droog aan, maar verkruimelen niet. Een restje vocht vanbinnen is gewenst — dat is de basis voor de volgende stap.
Na het drogen is het materiaal klaar, maar nog niet goed. Bij het curen verdeelt het overgebleven vocht zich gelijkmatig en breken restanten uit de plantenstofwisseling af. Dat is de stap die de grassige bijsmaak laat verdwijnen.
Daarvoor gaat het materiaal in luchtdicht afsluitbare potten, die dagelijks even worden geopend zodat vochtige lucht kan ontsnappen. De eerste dagen vaker, daarna minder. ⚠ Ruikt het bij het openen scherp of muf, dan was het nog te vochtig — dan moet het terug de lucht in.
Na ongeveer twee weken is het duidelijkste verschil bereikt, en daarmee is de ronde afgesloten.
Vers geknipt materiaal bestaat voor het grootste deel uit water. Van het natte gewicht blijft grofweg een vijfde tot een kwart over — dat is geen slecht nieuws maar het normale geval, en de reden waarom opgaven over nat gewicht zo weinig zeggen.
Wie vooraf wil inschatten wat een ronde oplevert, rekent sowieso droog: de opbrengstcalculator gaat uit van oppervlak en lichthoeveelheid en noemt een marge in plaats van een wensgetal.
De ronde is voorbij — en juist nu ontstaat de waarde voor de volgende. Vier getallen: de knipdag, de toestand van de trichomen daarbij, de droogduur in dagen en het drooggewicht.
⭐ Uit het verschil tussen het begin van de bloei en het knippen volgt de werkelijke bloeitijd van jouw soort onder jouw omstandigheden — wat op de verpakking staat is maar een richtwaarde. Bij de volgende ronde plan je daarmee op een paar dagen nauwkeurig in plaats van op twee weken.
Aan de trichomen, niet aan de kalender: overwegend melkachtig troebel, met enkele amberkleurig. De oranje stampers zijn maar een grove aanwijzing. ⚠ Kijk op meerdere plekken — bovenin rijpt het sneller dan onderin. De globale datum plant de oogstdatumcalculator.
Ongeveer tien tot veertien dagen. ⛔ Sneller is geen tijdwinst maar kwaliteitsverlies — de vluchtige stoffen die geur en smaak maken, verdwijnen bij te warme of te droge lucht.
In één stuk droogt het langzamer en gelijkmatiger, omdat de stam vocht vasthoudt — goed bij droge kamerlucht. Losse takken nemen minder ruimte in en drogen sneller. Allebei werken; de omstandigheden in de ruimte geven de doorslag.
Direct na het knippen is makkelijker, omdat alles nog zacht is — maar dan droogt het sneller. Na het drogen remmen de overgebleven blaadjes de vochtafgifte, wat in droge ruimtes helpt. Het werk is dan wel priegeliger.
Aan de knaktest: een dun takje breekt met een hoorbare knak. Buigt het alleen, dan heeft het nog tijd nodig. De toppen zijn aan de buitenkant droog maar verkruimelen niet — een restje vocht vanbinnen is gewenst.
Drogen haalt het grootste deel van het water eruit en duurt een tot twee weken. Curen komt daarna: in afsluitbare potten verdeelt het resterende vocht zich gelijkmatig en breken restanten uit de plantenstofwisseling af. Dat is de stap tegen de grassige bijsmaak.
⛔ Nee. Die droogt de buitenkant terwijl het vanbinnen vochtig blijft — en juist daar ontstaat dan schimmel. Lichte luchtbeweging in de ruimte ja, directe luchtstroom nee.
Grofweg een vijfde tot een kwart — vers materiaal bestaat grotendeels uit water. Daarom zeggen opgaven over nat gewicht zo weinig. Een realistische inschatting vooraf geeft de opbrengstcalculator.
Het is gebruikelijk, aangetoond niet. Onschuldig is het wel. ⚠ Wie het probeert, moet niet tegelijk iets anders veranderen — anders heb je aan het eind twee veranderingen en geen inzicht.
Terug de lucht in. Een scherpe of muffe geur bij het openen betekent dat er nog te veel vocht in het materiaal zat. ⚠ Dit is het moment waarop na weken werk nog alles verloren kan gaan — daarom de eerste dagen vaker openen.
Knipdag, toestand van de trichomen, droogduur, drooggewicht: CRIS houdt de hele ronde bij — offline en zonder account. De volgende keer plan je op dagen in plaats van op weken.